Ngày xửa ngày xưa, ở một thị trấn nhỏ có những mái nhà ngả nghiêng, có ông thợ giày già hiền lành tên là Hans và bà vợ tên là Greta. Ông Hans đóng những đôi giày vừa chắc vừa êm, còn bà Greta thì khâu dây giày và lau bóng những chiếc khóa. Nhưng dạo ấy nhà nghèo lắm. Một tối mùa đông, ông Hans nhìn bàn làm việc mà thở dài: "Bà ơi, mình chỉ còn đủ da để đóng đúng một đôi giày thôi."
Bà Greta rót cho ông một chén trà nóng: "Thế thì ông cứ đóng đôi đẹp nhất ông làm được." Ông Hans cẩn thận cắt da thành từng miếng, xoẹt, xoẹt, xoẹt, xếp ngay ngắn trên bàn, định sáng mai sẽ khâu. Rồi hai ông bà thổi tắt nến, đi ngủ.
Sáng hôm sau, ông Hans xuống nhà, dụi dụi mắt. Trên bàn đã có sẵn một đôi giày làm xong! Mũi khâu nhỏ xíu, đều tăm tắp, đế giày phẳng phiu, da bóng loáng. "Bà ơi! Bà xuống mà xem!" Bà Greta vội vàng chạy xuống: "Ai làm được đôi giày đẹp thế này nhỉ?" Hai ông bà chẳng biết là ai. Ngay sáng hôm ấy, có một bà khách vào tiệm, thấy đôi giày liền khen: "Ôi, đẹp quá!" Bà khách trả nhiều tiền đến mức ông Hans mua được da để đóng hai đôi mới.
Tối đó, ông Hans cắt da cho hai đôi, xoẹt, xoẹt, xoẹt, rồi để trên bàn. Sáng ra, hai đôi giày thật đẹp đã nằm chờ sẵn. Tối sau, ông để da cho bốn đôi, sáng ra lại có bốn đôi, đôi sau đẹp hơn đôi trước. Chẳng bao lâu, người khắp thị trấn kéo nhau đến mua giày. Hai ông bà có đủ tiền mua gạo, mua củi, mua chăn ấm.
Một đêm tuyết rơi, bà Greta bảo: "Ông ơi, có ai đó tốt với mình quá. Tối nay mình thức xem là ai nhé." Thế là hai ông bà thắp một ngọn nến nhỏ, nấp sau tấm rèm ở góc xưởng, ngồi im lặng chờ.
Đồng hồ điểm mười hai tiếng: boong, boong, boong. Rồi qua một khe nhỏ cạnh cửa, có hai chú lùn tí hon bước vào, chỉ cao bằng cái chén trà. Hai chú có đôi má hồng hồng, đôi tai nhọn nhọn, mặc chiếc áo mỏng manh vá chằng vá đụp. Đôi chân nhỏ xíu thì để trần. Hai chú trèo lên bàn, cầm những chiếc búa tí xíu, những cây kim tí xíu, rồi bắt tay vào làm.
Cốc, cốc, cốc, búa nhỏ gõ. Khâu, khâu, khâu, kim nhỏ đưa. Hai chú vừa làm vừa hát khe khẽ: "Cốc cốc, khâu khâu, giày cho người hiền. Cốc cốc, khâu khâu, xong trước bình minh." Hai chú làm mãi, làm mãi, đến khi đôi giày cuối cùng xong xuôi, mới nhảy xuống bàn, chạy vội ra ngoài trời tuyết.
Sau tấm rèm, bà Greta thì thầm: "Ông thấy không? Hai chú lùn giúp mình nhiều thế, mà áo thì mỏng, chân thì trần. Chắc các chú lạnh lắm." Ông Hans gật đầu: "Mình làm quà cảm ơn các chú đi bà."
Thế là bà Greta may hai chiếc áo khoác len đỏ tí hon, đan hai đôi tất sọc tí hon. Ông Hans đóng hai đôi giày nhỏ nhất mà ông từng làm, có cả khóa bạc sáng xinh. Đêm Giáng sinh, thay vì để da trên bàn, hai ông bà bày những món quà ấy ra, kèm hai cái đê khâu đựng sữa ấm và một đĩa vụn bánh quy. Rồi hai ông bà lại nấp sau tấm rèm.
Nửa đêm, hai chú lùn bước vào, lạch cạch, lạch cạch, trèo lên bàn. Hai chú đứng sững lại. Hai chú nhìn chằm chằm. Rồi hai chú reo lên sung sướng: "Nhìn này! Áo khoác! Tất! Giày nữa, vừa khít chân mình!" Hai chú mặc hết vào, xoay một vòng, ngắm nhau: "Ấm quá đi! Đẹp quá đi!" Hai chú nhấp sữa, nhấm vụn bánh, rồi nhảy múa khắp mặt bàn, khắp xưởng giày, vừa cười vừa hát: "Cảm ơn, cảm ơn ông bà hiền lành!"
Ông Hans và bà Greta bước ra, mỉm cười. Hai chú lùn chẳng sợ tí nào, còn cúi chào và vẫy tay: "Ông bà không cần chúng cháu đóng giày nữa rồi. Nhưng mùa đông nào, vào đêm tuyết đầu mùa, chúng cháu cũng sẽ đến thăm ông bà." Rồi hai chú nhảy chân sáo đi vào màn đêm lấp lánh tuyết.
Từ đó, hai ông bà chẳng bao giờ thiếu thốn nữa. Ông bà đóng giày thật tận tâm, và mùa đông nào cũng đóng những đôi ủng ấm tặng các bạn nhỏ nghèo trong thị trấn. Năm nào cũng vậy, cứ đêm tuyết đầu mùa, ông bà lại để hai cái đê khâu đựng sữa ấm trên bàn. Sáng ra, sữa đã hết sạch, và trên bàn có một mẩu giấy cảm ơn tí xíu.
Giờ thì ngoài kia tuyết đang rơi thật khẽ. Ngọn nến tỏa ánh vàng ấm. Những chiếc búa nhỏ đã nằm nghỉ. Và ở đâu đó, thật yên lặng, hai chú lùn tí hon đang cuộn tròn trong chiếc áo len đỏ, ngủ say rồi. Cốc… cốc… cốc… chúc ngủ ngon.
Mẹo cho ba mẹ: Ba mẹ gõ nhẹ lên mu bàn tay bé "cốc, cốc, cốc" mỗi khi hai chú lùn gõ búa, rồi gõ chậm và khẽ dần ở cuối truyện.
Hỏi bé: Kể xong, ba mẹ có thể hỏi: “Trong truyện, ai là người tốt bụng, và bạn ấy đã làm gì?”
Đây là bản kể lại nhẹ nhàng, chỉ có lòng tốt và những món quà cảm ơn, không có gì đáng sợ.