Ngày xửa ngày xưa, dưới chân núi có một bà mẹ nghèo. Bà có một cậu con trai bé tí, tròn tròn, hay cuộn mình ngủ trong cái gáo dừa to bà để cạnh bếp, trông như một quả dừa nhỏ. Bà cười hiền, gọi yêu con là Sọ Dừa. Sọ Dừa lớn lên chậm rãi, ăn nói lễ phép, tốt bụng, lại thổi sáo hay nhất vùng.
Nhà nghèo, Sọ Dừa xin mẹ cho đi chăn dê thuê cho phú ông trong làng. Phú ông ngần ngừ: "Con nhỏ thế, chăn nổi không?" Sọ Dừa thưa: "Dạ, ông cứ để con thử." Thế là sáng sáng, Sọ Dừa lon ton chạy theo đàn dê lên đồi cỏ. Chiều về, con dê nào cũng no căng bụng, lông mượt óng, đếm đi đếm lại chẳng thiếu con nào.
Phú ông có ba cô con gái. Hai cô chị bận bịu, hơi kiêu kỳ. Cô Út thì hiền, ngày nào cũng mang cơm lên đồi cho Sọ Dừa. Một buổi trưa, cô Út lên sớm, nghe tiếng sáo vi vu vọng xuống từ gốc đa. Cô nhón chân nhìn, thấy một chàng trai đang ngồi thổi sáo, đàn dê nằm quanh lim dim nghe. Vừa thấy cô, chàng trai chui tọt vào cái gáo dừa to, chỉ nghe tiếng cười khúc khích. Cô Út biết ngay đó là Sọ Dừa, chàng chỉ hay ngượng thôi.
Từ đó, cô Út và Sọ Dừa thành đôi bạn thân. Trưa trưa, chàng thổi sáo, cô ngồi đan giỏ, đàn dê gặm cỏ quanh chân. Ít lâu sau, Sọ Dừa xin mẹ sang hỏi cưới cô Út. Phú ông bảo đùa: "Muốn cưới con gái ta thì mang một chĩnh vàng cốm, mười tấm lụa đào, mười thúng xôi gấc, mười buồng chuối chín." Không ngờ sáng hôm sau, nhà Sọ Dừa đã đủ cả lễ vật, bạn bè khắp vùng quý chàng mà góp vào.
Đám cưới vui như hội. Sọ Dừa bước hẳn ra khỏi gáo dừa, cười tươi rói. Hai cô chị ngạc nhiên lắm, trong bụng hơi ganh tị một chút. Sọ Dừa chăm học, chẳng bao lâu được nhà vua cử đi sứ phương xa. Trước khi đi, chàng dặn vợ: "Nàng giữ hòn đá lửa này bên mình nhé, lúc cần thì nhóm lửa cho ấm." Cô Út cất cẩn thận, cùng chú gà trống nhỏ mà hai vợ chồng vẫn nuôi.
Một chiều, hai cô chị rủ cô Út đi thuyền ra biển ngắm hoàng hôn. Hai chị vẫn còn hơi hờn dỗi nên ngồi đầu thuyền, chẳng nói chuyện mấy. Cô Út ôm giỏ có chú gà trống, ngồi trên chiếc thuyền con buộc phía sau thuyền lớn. Sóng ru êm quá, cô thiu thiu ngủ. Sợi dây buộc lỏng dần, lỏng dần, chiếc thuyền con trôi nhè nhẹ, nhè nhẹ, rồi ghé vào một hòn đảo nhỏ có bãi cát trắng và hàng dừa xanh.
Cô Út tỉnh dậy, chẳng hốt hoảng chút nào. Cô nhớ lời chồng dặn, lấy hòn đá lửa nhóm một bếp lửa nhỏ cho ấm, hái dừa uống nước, ngồi vuốt lông chú gà trống: "Gà ơi, mình ngồi đây chờ nhé, thế nào cũng có người tới." Còn hai cô chị, quay lại thấy sợi dây trống trơn, vội chèo về báo tin. Hai chị ôm nhau sụt sịt: "Tại mình mải hờn dỗi, chẳng để ý đến em."
Đúng chiều hôm ấy, thuyền của Sọ Dừa đi ngang hòn đảo. Chú gà trống thấy cánh buồm, vỗ cánh gáy vang: "Ò ó o! Phải thuyền quan trạng, rước cô tôi về!" Sọ Dừa nghe tiếng gáy quen, vội cho thuyền ghé vào. Cô Út tươi cười chạy ra, hai vợ chồng mừng rỡ nắm tay nhau.
Về tới nhà, hai cô chị chạy ra ôm em: "Chị xin lỗi em. Từ nay chị em mình thương nhau thật nhiều nhé." Cô Út ôm lại hai chị: "Em có giận đâu. Em chỉ mong cả nhà mình vui." Tối ấy, cả nhà ngồi ngoài hiên. Trăng lên tròn vành vạnh. Sọ Dừa thổi một khúc sáo thật chậm, thật êm, vi vu... vi vu... Chú gà trống rúc đầu vào cánh. Gió biển thì thầm. Rồi từng người, từng người, mắt díu lại, ngủ ngon lành dưới ánh trăng.
Mẹo cho ba mẹ: Ba mẹ ngân nhẹ 'vi vu' như tiếng sáo của Sọ Dừa ở đoạn cuối và hạ giọng nhỏ dần qua từng câu.
Hỏi bé: Kể xong, ba mẹ có thể hỏi: “Trong truyện, ai là người tốt bụng, và bạn ấy đã làm gì?”
Truyện cổ được kể lại nhẹ nhàng, không có gì đáng sợ, ai cũng bình an và truyện khép lại bằng tiếng sáo ru ngủ.