Ngày xửa ngày xưa, ở một làng quê có cánh đồng lúa xanh rì, có hai chị em tên là Tấm và Cám. Tấm là chị, hiền lành, chăm chỉ, sáng nào cũng dậy sớm quét sân, cho gà ăn. Cám là em, còn nhỏ, hay làm nũng và chưa biết chia sẻ. Hai chị em sống cùng cha và dì, mẹ của Cám. Dì lúc nào cũng tất bật nên hay cằn nhằn, việc gì cũng gọi: "Tấm ơi, làm cái này! Tấm ơi, làm cái kia!"
Một hôm, dì đưa cho mỗi đứa một cái giỏ, bảo ra đồng bắt tép: "Đứa nào bắt được đầy giỏ, dì thưởng cho cái yếm đỏ." Tấm lội ruộng chăm chỉ, chẳng mấy chốc giỏ đã đầy. Cám thì mải hái hoa, đuổi bướm, giỏ vẫn trống trơn. Cám mếu máo: "Chị Tấm ơi, em chẳng bắt được gì cả." Tấm thương em, san cho Cám một nửa giỏ tép. Dưới đáy giỏ của mình, Tấm thấy một chú cá bống nhỏ xíu, mắt tròn lấp lánh.
Tấm mang chú cá về, thả xuống giếng sau nhà, đặt tên là Bống. Bữa nào Tấm cũng để dành một nắm cơm, ra bờ giếng gọi khe khẽ: "Bống bống bang bang, lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta, chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người." Bống nghe tiếng quen liền ngoi lên, quẫy đuôi tí tách. Chiều nào hai bạn cũng trò chuyện, Tấm kể chuyện ngoài đồng, còn Bống thì phun bong bóng lăn tăn như đang cười.
Cám thấy chị hay ra giếng, tò mò rón rén đi theo. Cám cũng muốn chơi với Bống, bèn bắt chước gọi, nhưng gọi to quá: "BỐNG ƠI! LÊN ĐÂY!" Bống giật mình lặn mất. Cám buồn thiu ngồi bên bờ giếng. Tấm đến ngồi cạnh em, thì thầm: "Em gọi nhỏ nhẹ thôi, chìa nắm cơm thật chậm nhé." Lần này Bống ngoi lên, rỉa rỉa cơm trong tay Cám. Cám cười khúc khích: "Nhột quá chị ơi!" Từ đó, Bống có tới hai người bạn. Rồi đến ngày Bống lớn quá, giếng nhỏ chật chội, hai chị em cùng nhau thả Bống ra dòng sông rộng. Bống quẫy đuôi chào, như hẹn sẽ về thăm.
Mùa hội làng tới, ai cũng náo nức. Dì trộn một thúng thóc với một thúng gạo, bảo Tấm: "Con nhặt riêng thóc riêng gạo xong hẵng đi hội." Nhìn đống thóc gạo lẫn lộn, Tấm ngồi thở dài. Bỗng một ông Bụt râu tóc bạc phơ hiện ra, cười hiền: "Sao con buồn thế?" Tấm kể lại. Bụt vẫy tay, một đàn chim sẻ ríu rít sà xuống, mổ mổ, nhặt nhặt, chỉ một lát thóc ra thóc, gạo ra gạo. Tấm cảm ơn đàn chim, con nào cũng được một nhúm gạo thơm.
Bụt lại bảo: "Con ra bờ sông, chỗ con thả Bống, sẽ có quà cho con." Tấm chạy ra, Bống ngoi lên, đẩy vào tay Tấm một bọc nhỏ. Mở ra, bên trong là bộ áo mới màu xanh lá mạ và một đôi hài thêu chỉ vàng lấp lánh. Tấm mặc áo, xỏ hài, vui vẻ đi hội. Qua chiếc cầu tre nhỏ, Tấm lỡ chân làm rơi một chiếc hài xuống bãi cỏ. Một chú quạ bay ngang, thấy lấp lánh, ngậm lấy, bay thẳng tới kiệu nhà vua.
Nhà vua cầm chiếc hài xinh xắn, truyền rằng: "Ai là chủ chiếc hài này, mời lên nhận lại, ta muốn cảm ơn vì đã làm hội làng thêm đẹp." Các cô gái lần lượt ướm thử, chẳng ai vừa. Cám cũng ướm, mà chân Cám nhỏ quá, hài lỏng lẻo, Cám hơi phụng phịu. Tới lượt Tấm, chiếc hài vừa như in. Tấm lấy chiếc còn lại trong túi ra, cả hội reo vui. Nhà vua mời Tấm vào cung dự tiệc hội.
Tấm không muốn đi một mình. Tấm nắm tay Cám: "Em đi cùng chị nhé." Cám đỏ mặt, lí nhí: "Em xin lỗi chị, lúc trước em hay giành phần, vậy mà chị vẫn chia cho em." Tấm ôm em thật chặt. Tiệc xong, hai chị em mang bánh trái về chia cho cả nhà. Dì nhìn hai chị em cười nói ríu rít, giọng cũng dịu hẳn: "Dì nhờ con nhiều việc quá. Từ nay nhà mình cùng làm, cùng nghỉ nhé."
Từ đó, chiều chiều hai chị em lại dắt nhau ra bờ sông. Tấm gọi, Cám gọi theo: "Bống bống bang bang..." Bống ngoi lên quẫy đuôi, mặt nước lăn tăn ánh vàng hoàng hôn. Người trong làng ai cũng bảo: ở hiền thì gặp lành, nhà nào biết chia sẻ thì nhà ấy lúc nào cũng ấm áp, vui vẻ.
Mẹo cho ba mẹ: Ba mẹ thử gọi khẽ 'Bống bống bang bang' mỗi lần câu này xuất hiện và rủ bé gọi theo cùng.
Hỏi bé: Kể xong, ba mẹ có thể hỏi: “Trong truyện, ai là người tốt bụng, và bạn ấy đã làm gì?”
Truyện cổ được kể lại nhẹ nhàng, không có chi tiết đáng sợ, chỉ có lòng tốt, sự sẻ chia và kết thúc vui vẻ.