Những câu tiếng Anh giao tiếp với bé dễ dùng nhất chính là những câu mà ba mẹ vốn đã có cớ để nói — lúc ăn sáng, lúc tắm, lúc chuẩn bị ra khỏi nhà. Khi một câu ngắn bật ra đúng vào khoảnh khắc nó có nghĩa, bé vừa nghe được từ vừa thấy được ý nghĩa cùng một lúc. Dưới đây là 30 câu tự nhiên, chia theo từng nếp sinh hoạt trong ngày. Ba mẹ không cần dùng hết; cứ chọn vài câu hợp với ngày của mình rồi để chúng tự lặp lại. Ba mẹ có thể lưu trang này hoặc in ra dán lên tủ lạnh.
Có ba nguyên tắc nhỏ giúp những câu này phát huy tác dụng. Một là nói ngay đúng khoảnh khắc — "Time to eat!" (Đến giờ ăn rồi!) lúc cả nhà ngồi vào bàn, chứ không phải đem ra "dạy" lúc khác. Hai là giữ câu thật ngắn; bé bắt được ba bốn từ dễ hơn nhiều so với một câu dài. Ba là không ép bé nói lại — nghe cũng là học, và hiểu bao giờ cũng đến trước khi biết nói. Bé không bao giờ bị chấm điểm.
Lúc thức dậy & mặc đồ
Đầu ngày nhẹ nhàng và dễ đoán — rất hợp cho vài câu ấm áp, lặp đi lặp lại.
- Good morning! (Chào buổi sáng!)
- Did you sleep well? (Con ngủ ngon không?)
- Time to get up. (Dậy thôi nào.)
- Arms up! (Giơ tay lên nào!)
- Let's get dressed. (Mình mặc đồ nhé.)
Giờ ăn
Bữa ăn cho bé lý do thật để muốn nói ra điều mình cần, nên những từ này thường nhớ rất nhanh.
- Time to eat! (Đến giờ ăn rồi!)
- Are you hungry? (Con đói chưa?)
- Do you want more? (Con muốn thêm không?)
- All done! (Hết rồi!)
- It's yummy! (Ngon quá!)
Giờ tắm
Giờ tắm có nhiều động tác bé nhìn thấy được, nên từ ngữ bám vào một điều thật.
- Time for a bath. (Đến giờ tắm rồi.)
- Wash your hands. (Rửa tay nào.)
- Splash, splash! (Vỗ nước nè!)
- All clean. (Sạch rồi.)
- Let's dry off. (Lau khô người nào.)
Giờ chơi
Giờ chơi thoải mái, vui vẻ, nên tiếng Anh đến cùng tiếng cười chứ không phải áp lực.
- Your turn. (Tới lượt con.)
- My turn. (Tới lượt mẹ.)
- Let's build a tower. (Mình xây tháp nào.)
- Good job! (Giỏi quá!)
- Let's clean up. (Mình dọn đồ nào.)
Khi ra ngoài
Lúc chuẩn bị và bước ra ngoài thường bận rộn, nên vài câu rõ ràng, thân thiện sẽ giúp ích.
- Let's go outside. (Mình ra ngoài nào.)
- Put your shoes on. (Mang giày vào nào.)
- Hold my hand. (Nắm tay mẹ nhé.)
- Look at the bird! (Nhìn con chim kìa!)
- We're home. (Về tới nhà rồi.)
Giờ ngủ
Cuối ngày yên ả và dễ đoán — rất hợp cho những lời nhẹ nhàng, lặp lại.
- Time for bed. (Đến giờ ngủ rồi.)
- Brush your teeth. (Đánh răng nào.)
- Let's read a book. (Mình đọc sách nhé.)
- Good night. (Chúc ngủ ngon.)
- I love you. (Mẹ thương con.)
Cách dùng danh sách này (mà không thấy như "làm bài")
Đừng cố "dạy" cả ba mươi câu cùng lúc. Ba mẹ chọn một nếp sinh hoạt — chẳng hạn giờ ăn — rồi dùng năm câu của nếp đó suốt một tuần. Vì bữa ăn diễn ra mỗi ngày, bé sẽ nghe đi nghe lại đúng những câu ấy mà ba mẹ chẳng phải gắng sức. Khi nào thấy bé đã quen, hãy thêm nếp tiếp theo. Chỗ nào được thì ghép câu với một cử chỉ nhỏ — xòe tay khi nói "more", vẫy tay khi nói "all done" — để bé hiểu nghĩa mà ba mẹ không cần dừng lại dịch.
Nếu bé mới chỉ nghe mà chưa nói lại, thì lúc này như vậy là hoàn toàn đúng rồi. Ba mẹ có thể nhẹ nhàng mời bé đáp lời — hỏi "Do you want more?" rồi ngừng một chút và mỉm cười — nhưng đừng biến nó thành bài kiểm tra hay sửa cách phát âm của bé. Chỉ cần ấm áp nói lại câu đó để bé được nghe thêm một lần. Việc nói sẽ bật ra theo nhịp riêng của bé, còn áp lực chỉ làm nó chậm lại.
Vẫn giữ tiếng Việt thật vững
Rải thêm tiếng Anh không có nghĩa là lùi bước với tiếng Việt — và cũng không nên như vậy. Tiếng mẹ đẻ là nền tảng cho cách bé suy nghĩ, cho tình cảm gia đình, và còn cho cả tiếng Anh của bé sau này. Ba mẹ cứ nói tiếng Việt thật ấm áp và trọn vẹn ở nhà, để mấy câu tiếng Anh này chỉ là chút rải nhẹ bên trên. Việc bé song ngữ trộn hai thứ tiếng trong một câu là hoàn toàn bình thường; cả hai có thể lớn lên cạnh nhau.
Một cách đơn giản để bắt đầu
Nếu ba mẹ muốn có thêm chút khung sườn, ParentPilot AI có những nhiệm vụ ngắn do ba mẹ dẫn dắt — mỗi nhiệm vụ khoảng năm phút — để ba mẹ làm cùng bé. Đây là một cách nhẹ nhàng, thành thật để xây thói quen hằng ngày như bài viết này nói tới: vài từ quen thuộc, một hoạt động nhỏ cùng nhau, không để màn hình làm thay phần việc của ba mẹ. Đó chỉ là một lựa chọn trong nhiều cách, không thay thế cho chính lời nói ấm áp thường ngày của ba mẹ — vốn luôn là điều quý nhất.
Bài viết chỉ mang tính hỗ trợ thông tin cho phụ huynh, không phải lời khuyên y tế.